سورة الصافات
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفًّۭا1
سوگند به (فرشتگان) صفکشیده (و منظّم)
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجْرًۭا2
و به نهیکنندگان و (بازدارندگان)
فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكْرًا3
و تلاوتکنندگان پیاپی آیات الهی...
إِنَّ إِلَٰهَكُمْ لَوَٰحِدٌۭ4
که معبود شما یگانه است؛
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ ٱلْمَشَٰرِقِ5
پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست، و پروردگار مشرقها!
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنْيَا بِزِينَةٍ ٱلْكَوَاكِبِ6
ما آسمان نزدیک [= پایین] را با ستارگان آراستیم،
وَحِفْظًۭا مِّن كُلِّ شَيْطَٰنٍۢ مَّارِدٍۢ7
تا آن را از هر شیطان خبیثی حفظ کنیم!
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلْمَلَإِ ٱلْأَعْلَىٰ وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍۢ8
آنها نمیتوانند به (سخنان) فرشتگان عالم بالا گوش فرادهند، (و هرگاه چنین کنند) از هر سو هدف قرارمیگیرند!
دُحُورًۭا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌۭ وَاصِبٌ9
آنها به شدّت به عقب رانده میشوند؛ و برای آنان مجازاتی دائم است!
إِلَّا مَنْ خَطِفَ ٱلْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُۥ شِهَابٌۭ ثَاقِبٌۭ10
مگر آنها که در لحظهای کوتاه برای استراق سمع به آسمان نزدیک شوند، که «شهاب ثاقب» آنها را تعقیب میکند!
فَٱسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَآ ۚ إِنَّا خَلَقْنَٰهُم مِّن طِينٍۢ لَّازِبٍۭ11
از آنان بپرس: «آیا آفرینش (و معاد) آنان سختتر است یا آفرینش فرشتگان (و آسمانها و زمین)؟! ما آنان را از گل چسبندهای آفریدیم!
بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ12
تو از انکارشان تعجّب میکنی، ولی آنها مسخره میکنند!
وَإِذَا ذُكِّرُوا۟ لَا يَذْكُرُونَ13
و هنگامی که به آنان تذکّر داده شود، هرگز متذکّر نمیشوند!
وَإِذَا رَأَوْا۟ ءَايَةًۭ يَسْتَسْخِرُونَ14
و هنگامی که معجزهای را ببینند، دیگران را نیز به استهزا دعوت میکنند!
وَقَالُوٓا۟ إِنْ هَٰذَآ إِلَّا سِحْرٌۭ مُّبِينٌ15
و میگویند: «این فقط سحری آشکار است!
أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ16
آیا هنگامی که ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، بار دیگر برانگیخته خواهیم شد؟!
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ17
یا پدران نخستین ما (بازمیگردند)؟!»
قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَٰخِرُونَ18
بگو: «آری، همه شما زنده میشوید در حالی که خوار و کوچک خواهید بود!
فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌۭ وَٰحِدَةٌۭ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ19
تنها یک صیحه عظیم واقع میشود، ناگهان همه (از قبرها برمیخیزند و) نگاه میکنند!
وَقَالُوا۟ يَٰوَيْلَنَا هَٰذَا يَوْمُ ٱلدِّينِ20
و میگویند: «ای وای بر ما، این روز جزاست!»
هَٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ21
(آری) این همان روز جدایی (حقّ از باطل) است که شما آن را تکذیب میکردید!
۞ ٱحْشُرُوا۟ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَأَزْوَٰجَهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ22
(در این هنگام به فرشتگان دستور داده میشود:) ظالمان و همردیفانشان و آنچه را میپرستیدند...
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْجَحِيمِ23
(آری آنچه را) جز خدا میپرستیدند جمع کنید و بسوی راه دوزخ هدایتشان کنید!
وَقِفُوهُمْ ۖ إِنَّهُم مَّسْـُٔولُونَ24
آنها را نگهدارید که باید بازپرسی شوند!
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ25
شما را چه شده که از هم یاری نمیطلبید؟!
بَلْ هُمُ ٱلْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ26
ولی آنان در آن روز تسلیم قدرت خداوندند!
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ يَتَسَآءَلُونَ27
(و در این حال) رو به یکدیگر کرده و از هم میپرسند...
قَالُوٓا۟ إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ ٱلْيَمِينِ28
گروهی (میگویند: «شما رهبران گمراهی بودید که به ظاهر) از طریق خیرخواهی و نیکی وارد شدید امّا جز فریب چیزی در کارتان نبود)!»
قَالُوا۟ بَل لَّمْ تَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ29
(آنها در جواب) میگویند: «شما خودتان اهل ایمان نبودید (تقصیر ما چیست)؟!
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُم مِّن سُلْطَٰنٍۭ ۖ بَلْ كُنتُمْ قَوْمًۭا طَٰغِينَ30
ما هیچ گونه سلطهای بر شما نداشتیم، بلکه شما خود قومی طغیانگر بودید!
فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَآ ۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ31
اکنون فرمان پروردگارمان بر همه ما مسلّم شده، و همگی از عذاب او میچشیم!
فَأَغْوَيْنَٰكُمْ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ32
ما شما را گمراه کردیم، همان گونه که خود گمراه بودیم!
فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍۢ فِى ٱلْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ33
(آری) همه آنها [= پیشوایان و پیروان گمراه] در آن روز در عذاب الهی مشترکند!
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِٱلْمُجْرِمِينَ34
ما این گونه با مجرمان رفتار میکنیم!
إِنَّهُمْ كَانُوٓا۟ إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ35
چرا که وقتی به آنها گفته میشد: «معبودی جز خدا وجود ندارد»، تکبّر و سرکشی میکردند...
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓا۟ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍۢ مَّجْنُونٍۭ36
و پیوسته میگفتند: «آیا ما معبودان خود را بخاطر شاعری دیوانه رها کنیم؟!»
بَلْ جَآءَ بِٱلْحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلْمُرْسَلِينَ37
چنین نیست، او حقّ را آورده و پیامبران پیشین را تصدیق کرده است!
إِنَّكُمْ لَذَآئِقُوا۟ ٱلْعَذَابِ ٱلْأَلِيمِ38
اما شما (مستکبران کوردل) بطور مسلّم عذاب دردناک (الهی) را خواهید چشید!
وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ39
و جز به آنچه انجام میدادید کیفر داده نمیشوید،
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ40
جز بندگان مخلص خدا (که از این کیفرها برکنارند)!
أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ رِزْقٌۭ مَّعْلُومٌۭ41
برای آنان [= بندگان مخلص] روزی معیّن و ویژهای است،
فَوَٰكِهُ ۖ وَهُم مُّكْرَمُونَ42
میوهها (ی گوناگون پر ارزش)، و آنها گرامی داشته میشوند...
فِى جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ43
در باغهای پر نعمت بهشت؛
عَلَىٰ سُرُرٍۢ مُّتَقَٰبِلِينَ44
در حالی که بر تختها رو به روی یکدیگر تکیه زدهاند،
يُطَافُ عَلَيْهِم بِكَأْسٍۢ مِّن مَّعِينٍۭ45
و گرداگردشان قدحهای لبریز از شراب طهور را میگردانند؛
بَيْضَآءَ لَذَّةٍۢ لِّلشَّٰرِبِينَ46
شرابی سفید و درخشنده، و لذّتبخش برای نوشندگان؛
لَا فِيهَا غَوْلٌۭ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ47
شرابی که نه در آن مایه تباهی عقل است و نه از آن مست میشوند!
وَعِندَهُمْ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرْفِ عِينٌۭ48
و نزد آنها همسرانی زیبا چشم است که جز به شوهران خود عشق نمیورزند.
كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌۭ مَّكْنُونٌۭ49
گویی از (لطافت و سفیدی) همچون تخممرغهایی هستند که (در زیر بال و پر مرغ) پنهان مانده (و دست انسانی هرگز آن را لمس نکرده است)!
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ يَتَسَآءَلُونَ50
(در حالی که آنها غرق گفتگو هستند) بعضی رو به بعضی دیگر کرده میپرسند...
قَالَ قَآئِلٌۭ مِّنْهُمْ إِنِّى كَانَ لِى قَرِينٌۭ51
کسی از آنها میگوید: «من همنشینی داشتم...
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُصَدِّقِينَ52
که پیوسته میگفت: آیا (به راستی) تو این سخن را باور کردهای...
أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًۭا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ53
که وقتی ما مُردیم و به خاک و استخوان مبدّل شدیم، (بار دیگر) زنده میشویم و جزا داده خواهیم شد؟!»
قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ54
(سپس) میگوید: «آیا شما میتوانید از او خبری بگیرید؟»
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِى سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ55
اینجاست که نگاهی میکند، ناگهان او را در میان دوزخ میبیند.
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرْدِينِ56
میگوید: «به خدا سوگند نزدیک بود مرا (نیز) به هلاکت بکشانی!
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّى لَكُنتُ مِنَ ٱلْمُحْضَرِينَ57
و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نیز از احضارشدگان (در دوزخ) بودم!
أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ58
(سپس به یاران خود میگوید: ای دوستان!) آیا ما هرگز نمیمیریم (و در بهشت جاودانه خواهیم بود)،
إِلَّا مَوْتَتَنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ59
و جز همان مرگ اول، مرگی به سراغ ما نخواهد آمد، و ما هرگز عذاب نخواهیم شد.
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ60
راستی این همان پیروزی بزرگ است!
لِمِثْلِ هَٰذَا فَلْيَعْمَلِ ٱلْعَٰمِلُونَ61
آری، برای مثل این، باید عملکنندگان عمل کنند!
أَذَٰلِكَ خَيْرٌۭ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ62
آیا این (نعمتهای جاویدان بهشتی) بهتر است یا درخت (نفرتانگیز) زقّوم؟!
إِنَّا جَعَلْنَٰهَا فِتْنَةًۭ لِّلظَّٰلِمِينَ63
ما آن را مایه درد و رنج ظالمان قرار دادیم!
إِنَّهَا شَجَرَةٌۭ تَخْرُجُ فِىٓ أَصْلِ ٱلْجَحِيمِ64
آن درختی است که از قعر جهنّم میروید!
طَلْعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ65
شکوفه آن مانند سرهای شیاطین است!
فَإِنَّهُمْ لَءَاكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ66
آنها [= مجرمان] از آن میخورند و شکمها را از آن پر میکنند!
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًۭا مِّنْ حَمِيمٍۢ67
سپس روی آن آب داغ متعفّنی مینوشند!
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى ٱلْجَحِيمِ68
سپس بازگشت آنها به سوی جهنّم است!
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا۟ ءَابَآءَهُمْ ضَآلِّينَ69
چرا که آنها پدران خود را گمراه یافتند،
فَهُمْ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمْ يُهْرَعُونَ70
با این حال به سرعت بدنبال آنان کشانده میشوند!
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ ٱلْأَوَّلِينَ71
و قبل از آنها بیشتر پیشینیان (نیز) گمراه شدند!
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ72
ما در میان آنها انذارکنندگانی فرستادیم،
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ73
ولی بنگر عاقبت انذارشوندگان چگونه بود!
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ74
مگر بندگان مخلص خدا!
وَلَقَدْ نَادَىٰنَا نُوحٌۭ فَلَنِعْمَ ٱلْمُجِيبُونَ75
و نوح، ما را خواند (و ما دعای او را اجابت کردیم)؛ و چه خوب اجابت کنندهای هستیم!
وَنَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥ مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ76
و او و خاندانش را از اندوه بزرگ رهایی بخشیدیم،
وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلْبَاقِينَ77
و فرزندانش را همان بازماندگان (روی زمین) قرار دادیم،
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ78
و نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی نهادیم.
سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٍۢ فِى ٱلْعَٰلَمِينَ79
سلام بر نوح در میان جهانیان باد!
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ80
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ81
چرا که او از بندگان باایمان ما بود!
ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْءَاخَرِينَ82
سپس دیگران [= دشمنان او] را غرق کردیم!
۞ وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبْرَٰهِيمَ83
و از پیروان او ابراهیم بود؛
إِذْ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلْبٍۢ سَلِيمٍ84
(به خاطر بیاور) هنگامی را که با قلب سلیم به پیشگاه پروردگارش آمد؛
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَاذَا تَعْبُدُونَ85
هنگامی که به پدر و قومش گفت: «اینها چیست که میپرستید؟!
أَئِفْكًا ءَالِهَةًۭ دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ86
آیا غیر از خدا به سراغ این معبودان دروغین میروید؟!
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ87
شما درباره پروردگار عالمیان چه گمان میبرید؟!
فَنَظَرَ نَظْرَةًۭ فِى ٱلنُّجُومِ88
(سپس) نگاهی به ستارگان افکند...
فَقَالَ إِنِّى سَقِيمٌۭ89
و گفت: «من بیمارم (و با شما به مراسم جشن نمیآیم)!»
فَتَوَلَّوْا۟ عَنْهُ مُدْبِرِينَ90
آنها از او روی برتافته و به او پشت کردند (و بسرعت دور شدند.)
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ91
(او وارد بتخانه شد) مخفیانه نگاهی به معبودانشان کرد و از روی تمسخر گفت: «چرا (از این غذاها) نمیخورید؟!
مَا لَكُمْ لَا تَنطِقُونَ92
(اصلاً) چرا سخن نمیگویید؟!»
فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًۢا بِٱلْيَمِينِ93
سپس بسوی آنها رفت و ضربهای محکم با دست راست بر پیکر آنها فرود آورد (و جز بت بزرگ، همه را درهم شکست).
فَأَقْبَلُوٓا۟ إِلَيْهِ يَزِفُّونَ94
آنها با سرعت به او روی آوردند.
قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ95
گفت: «آیا چیزی را میپرستید که با دست خود میتراشید؟!
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ96
با اینکه خداوند هم شما را آفریده و هم بتهایی که میسازید!»
قَالُوا۟ ٱبْنُوا۟ لَهُۥ بُنْيَٰنًۭا فَأَلْقُوهُ فِى ٱلْجَحِيمِ97
(بتپرستان) گفتند: «بنای مرتفعی برای او بسازید و او را در جهنّمی از آتش بیفکنید!»
فَأَرَادُوا۟ بِهِۦ كَيْدًۭا فَجَعَلْنَٰهُمُ ٱلْأَسْفَلِينَ98
آنها طرحی برای نابودی ابراهیم ریخته بودند، ولی ما آنان را پست و مغلوب ساختیم!
وَقَالَ إِنِّى ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّى سَيَهْدِينِ99
(او از این مهلکه بسلامت بیرون آمد) و گفت: «من به سوی پروردگارم میروم، او مرا هدایت خواهد کرد!
رَبِّ هَبْ لِى مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ100
پروردگارا! به من از صالحان [= فرزندان صالح] ببخش!»
فَبَشَّرْنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٍۢ101
ما او [= ابراهیم] را به نوجوانی بردبار و صبور بشارت دادیم!
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعْىَ قَالَ يَٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرَىٰ فِى ٱلْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَٱنظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ102
هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، گفت: «پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح میکنم، نظر تو چیست؟» گفت «پدرم! هر چه دستور داری اجرا کن، به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت!»
فَلَمَّآ أَسْلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلْجَبِينِ103
هنگامی که هر دو تسلیم شدند و ابراهیم جبین او را بر خاک نهاد...
وَنَٰدَيْنَٰهُ أَن يَٰٓإِبْرَٰهِيمُ104
او را ندا دادیم که: «ای ابراهیم!
قَدْ صَدَّقْتَ ٱلرُّءْيَآ ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ105
آن رؤیا را تحقق بخشیدی (و به مأموریت خود عمل کردی)!» ما این گونه، نیکوکاران را جزا میدهیم!
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلْبَلَٰٓؤُا۟ ٱلْمُبِينُ106
این مسلّماً همان امتحان آشکار است!
وَفَدَيْنَٰهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍۢ107
ما ذبح عظیمی را فدای او کردیم،
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ108
و نام نیک او را در امّتهای بعد باقی نهادیم!
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ109
سلام بر ابراهیم!
كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ110
این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ111
او از بندگان باایمان ما است!
وَبَشَّرْنَٰهُ بِإِسْحَٰقَ نَبِيًّۭا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ112
ما او را به اسحاق -پیامبری از شایستگان- بشارت دادیم!
وَبَٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰٓ إِسْحَٰقَ ۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌۭ وَظَالِمٌۭ لِّنَفْسِهِۦ مُبِينٌۭ113
ما به او و اسحاق برکت دادیم؛ و از دودمان آن دو، افرادی بودند نیکوکار و افرادی آشکارا به خود ستم کردند!
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ114
ما به موسی و هارون نعمت بخشیدیم!
وَنَجَّيْنَٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ115
و آن دو و قومشان را از اندوه بزرگ نجات دادیم!
وَنَصَرْنَٰهُمْ فَكَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَٰلِبِينَ116
و آنها را یاری کردیم تا بر دشمنان خود پیروز شدند!
وَءَاتَيْنَٰهُمَا ٱلْكِتَٰبَ ٱلْمُسْتَبِينَ117
ما به آن دو، کتاب روشنگر دادیم،
وَهَدَيْنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ118
و آن دو را به راه راست هدایت نمودیم!
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِى ٱلْءَاخِرِينَ119
و نام نیکشان را در اقوام بعد باقی گذاردیم!
سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ120
سلام بر موسی و هارون!
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ121
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ122
آن دو از بندگان مؤمن ما بودند!
وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ123
و الیاس از رسولان (ما) بود!
إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ124
به خاطر بیاور هنگامی را که به قومش گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
أَتَدْعُونَ بَعْلًۭا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ ٱلْخَٰلِقِينَ125
آیا بت «بعل» را میخوانید و بهترین آفریدگارها را رها میسازید؟!
ٱللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ126
خدایی که پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ127
امّا آنها او را تکذیب کردند؛ ولی به یقین همگی (در دادگاه عدل الهی) احضار میشوند!
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ128
مگر بندگان مخلص خدا!
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْءَاخِرِينَ129
ما نام نیک او را در میان امّتهای بعد باقی گذاردیم!
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلْ يَاسِينَ130
سلام بر الیاسین!
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ131
ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ132
او از بندگان مؤمن ما است!
وَإِنَّ لُوطًۭا لَّمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ133
و لوط از رسولان (ما) است!
إِذْ نَجَّيْنَٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ134
و به خاطر بیاور زمانی را که او و خاندانش را همگی نجات دادیم،
إِلَّا عَجُوزًۭا فِى ٱلْغَٰبِرِينَ135
مگر پیرزنی که از بازماندگان بود (و به سرنوشت آنان گرفتار شد)!
ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْءَاخَرِينَ136
سپس بقیه را نابود کردیم!
وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ137
و شما پیوسته صبحگاهان از کنار (ویرانههای شهرهای) آنها میگذرید...
وَبِٱلَّيْلِ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ138
و (همچنین) شبانگاه؛ آیا نمیاندیشید؟!
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ139
و یونس از رسولان (ما) است!
إِذْ أَبَقَ إِلَى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ140
به خاطر بیاور زمانی را که به سوی کشتی پر (از جمعیّت و بار) فرار کرد.
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلْمُدْحَضِينَ141
و با آنها قرعه افکند، (و قرعه به نام او افتاد و) مغلوب شد!
فَٱلْتَقَمَهُ ٱلْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌۭ142
(او را به دریا افکندند) و ماهی عظیمی او را بلعید، در حالی که مستحقّ سرزنش بود!
فَلَوْلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُسَبِّحِينَ143
و اگر او از تسبیحکنندگان نبود...
لَلَبِثَ فِى بَطْنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ144
تا روز قیامت در شکم ماهی میماند!
۞ فَنَبَذْنَٰهُ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌۭ145
(به هر حال ما او را رهایی بخشیدیم و) او را در یک سرزمین خشک خالی از گیاه افکندیم در حالی که بیمار بود!
وَأَنۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةًۭ مِّن يَقْطِينٍۢ146
و بوته کدوئی بر او رویاندیم (تا در سایه برگهای پهن و مرطوبش آرامش یابد)!
وَأَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ مِا۟ئَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ147
و او را به سوی جمعیّت یکصد هزار نفری -یا بیشتر- فرستادیم!
فَـَٔامَنُوا۟ فَمَتَّعْنَٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍۢ148
آنها ایمان آوردند، از این رو تا مدّت معلومی آنان را از مواهب زندگی بهرهمند ساختیم!
فَٱسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ ٱلْبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلْبَنُونَ149
از آنان بپرس: آیا پروردگارت دخترانی دارد و پسران از آن آنهاست؟!
أَمْ خَلَقْنَا ٱلْمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثًۭا وَهُمْ شَٰهِدُونَ150
آیا ما فرشتگان را مؤنث آفریدیم و آنها ناظر بودند؟!
أَلَآ إِنَّهُم مِّنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ151
بدانید آنها با این تهمت بزرگشان میگویند:
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَٰذِبُونَ152
«خداوند فرزند آورده!» ولی آنها به یقین دروغ میگویند!
أَصْطَفَى ٱلْبَنَاتِ عَلَى ٱلْبَنِينَ153
آیا دختران را بر پسران ترجیح داده است؟!
مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ154
شما را چه شده است؟! چگونه حکم میکنید؟! (هیچ میفهمید چه میگویید؟!)
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ155
آیا متذکّر نمیشوید؟!
أَمْ لَكُمْ سُلْطَٰنٌۭ مُّبِينٌۭ156
یا شما دلیل روشنی در این باره دارید؟
فَأْتُوا۟ بِكِتَٰبِكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ157
کتابتان را بیاورید اگر راست میگویید!
وَجَعَلُوا۟ بَيْنَهُۥ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَبًۭا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ158
آنها [= مشرکان] میان او [= خداوند] و جنّ، (خویشاوندی و) نسبتی قائل شدند؛ در حالی که جنّیان بخوبی میدانند که این بتپرستان در دادگاه الهی احضار میشوند!
سُبْحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ159
منزّه است خداوند از آنچه توصیف میکنند،
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ160
مگر بندگان مخلص خدا!
فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ161
شما و آنچه را پرستش میکنید،
مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَٰتِنِينَ162
هرگز نمیتوانید کسی را (با آن) فریب دهید،
إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ ٱلْجَحِيمِ163
مگر آنها که در آتش دوزخ وارد میشوند!
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌۭ مَّعْلُومٌۭ164
و هیچ یک از ما نیست جز آنکه مقام معلومی دارد؛
وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلصَّآفُّونَ165
و ما همگی (برای اطاعت فرمان خداوند) به صف ایستادهایم؛
وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلْمُسَبِّحُونَ166
و ما همه تسبیحگوی او هستیم!
وَإِن كَانُوا۟ لَيَقُولُونَ167
آنها پیوسته میگفتند:
لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْرًۭا مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ168
«اگر یکی از کتابهای پیشینیان نزد ما بود،
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ169
به یقین، ما بندگان مخلص خدا بودیم!»
فَكَفَرُوا۟ بِهِۦ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ170
(امّا هنگامی که این کتاب بزرگ آسمانی بر آنها نازل شد،) به آن کافر شدند؛ ولی بزودی (نتیجه کار خود را) خواهند دانست!
وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلْمُرْسَلِينَ171
وعده قطعی ما برای بندگان فرستاده ما از پیش مسلّم شده...
إِنَّهُمْ لَهُمُ ٱلْمَنصُورُونَ172
که آنان یاری شدگانند،
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلْغَٰلِبُونَ173
و لشکر ما پیروزند!
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍۢ174
از آنها [= کافران] روی بگردان تا زمان معیّنی (که فرمان جهاد فرارسد)!
وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ175
و وضع آنها را بنگر (چه بیمحتواست) اما بزودی (نتیجه اعمال خود را) میبینند!
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ176
آیا آنها برای عذاب ما شتاب میکنند؟!
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلْمُنذَرِينَ177
امّا هنگامی که عذاب ما در آستانه خانههایشان فرود آید، انذارشدگان صبحگاه بدی خواهند داشت!
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍۢ178
از آنان روی بگردان تا زمان معیّنی!
وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ179
و وضع کارشان را ببین؛ آنها نیز به زودی (نتیجه اعمال خود را) میبینند!
سُبْحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ180
منزّه است پروردگار تو، پروردگار عزّت (و قدرت) از آنچه آنان توصیف میکنند.
وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلْمُرْسَلِينَ181
و سلام بر رسولان!
وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ182
حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است!