سورة عبس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ1
چهره در هم کشید و روی برتافت...
أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ2
از اینکه نابینایی به سراغ او آمده بود!
وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ3
تو چه میدانی شاید او پاکی و تقوا پیشه کند،
أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ4
یا متذکّر گردد و این تذکّر به حال او مفید باشد!
أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ5
امّا آن کس که توانگر است،
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ6
تو به او روی میآوری،
وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ7
در حالی که اگر او خود را پاک نسازد، چیزی بر تو نیست!
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ8
امّا کسی که به سراغ تو میآید و کوشش میکند،
وَهُوَ يَخْشَىٰ9
و از خدا ترسان است،
فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ10
تو از او غافل میشوی!
كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌۭ11
هرگز چنین نیست که آنها میپندارند؛ این (قرآن) تذکّر و یادآوری است،
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ12
و هر کس بخواهد از آن پند میگیرد!
فِى صُحُفٍۢ مُّكَرَّمَةٍۢ13
در الواح پرارزشی ثبت است،
مَّرْفُوعَةٍۢ مُّطَهَّرَةٍۭ14
الواحی والاقدر و پاکیزه،
بِأَيْدِى سَفَرَةٍۢ15
به دست سفیرانی است
كِرَامٍۭ بَرَرَةٍۢ16
والا مقام و فرمانبردار و نیکوکار!
قُتِلَ ٱلْإِنسَٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ17
مرگ بر این انسان، چقدر کافر و ناسپاس است!
مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ18
(خداوند) او را از چه چیز آفریده است؟!
مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ19
او را از نطفه ناچیزی آفرید، سپس اندازهگیری کرد و موزون ساخت،
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ20
سپس راه را برای او آسان کرد،
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ21
بعد او را میراند و در قبر پنهان نمود،
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ22
سپس هرگاه بخواهد او را زنده میکند!
كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ23
چنین نیست که او میپندارد؛ او هنوز آنچه را (خدا) فرمان داده، اطاعت نکرده است!
فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ24
انسان باید به غذای خویش (و آفرینش آن) بنگرد!
أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّۭا25
ما آب فراوان از آسمان فرو ریختیم،
ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّۭا26
سپس زمین را از هم شکافتیم،
فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّۭا27
و در آن دانههای فراوانی رویاندیم،
وَعِنَبًۭا وَقَضْبًۭا28
و انگور و سبزی بسیار،
وَزَيْتُونًۭا وَنَخْلًۭا29
و زیتون و نخل فراوان،
وَحَدَآئِقَ غُلْبًۭا30
و باغهای پردرخت،
وَفَٰكِهَةًۭ وَأَبًّۭا31
و میوه و چراگاه،
مَّتَٰعًۭا لَّكُمْ وَلِأَنْعَٰمِكُمْ32
تا وسیلهای برای بهرهگیری شما و چهارپایانتان باشد!
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ33
هنگامی که آن صدای مهیب [= صیحه رستاخیز] بیاید، (کافران در اندوه عمیقی فرومیروند)!
يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ34
در آن روز که انسان از برادر خود میگریزد،
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ35
و از مادر و پدرش،
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ36
و زن و فرزندانش؛
لِكُلِّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍۢ شَأْنٌۭ يُغْنِيهِ37
در آن روز هر کدام از آنها وضعی دارد که او را کاملاً به خود مشغول میسازد!
وُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍۢ مُّسْفِرَةٌۭ38
چهرههائی در آن روز گشاده و نورانی است،
ضَاحِكَةٌۭ مُّسْتَبْشِرَةٌۭ39
خندان و مسرور است؛
وَوُجُوهٌۭ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌۭ40
و صورتهایی در آن روز غبارآلود است،
تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ41
و دود تاریکی آنها را پوشانده است،
أُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ42
آنان همان کافران فاجرند!